Obuwie robocze do pracy
Odpowiednio dobrane buty robocze spełniają niebagatelną rolę - chronią nogi i stopy przed różnego rodzaju zagrożeniami.
Wybór odpowiednich butów roboczych to kluczowy krok w zapewnieniu bezpieczeństwa i komfortu podczas pracy.
Buty robocze są nie tylko elementem ochronnym, ale również mają znaczący wpływ na wydajność i samopoczucie pracownika. Ważne jest, aby dobrać buty odpowiednio do rodzaju pracy, uwzględniając różne czynniki, takie jak rodzaj ochrony, materiał wykonania, rozmiar i wiele innych.
Przy wyborze odpowiednich butów roboczych warto wziąć pod uwagę kilka kluczowych czynników.
Aby dokonać właściwego wyboru, należy uwzględnić:
1. Rodzaj ochrony
Istnieją różne kategorie butów roboczych, które zapewniają różne poziomy ochrony np. obuwie bezpieczne, obuwie ochronne i obuwie zawodowe. Każdy rodzaj ma swoje specyficzne cechy i normy, które określają poziom ochrony.
Buty bezpieczne są przeznaczone do ochrony przed uderzeniami mechanicznymi i ściskaniem. Posiadają podnoski, które wytrzymują siłę nacisku równą co najmniej 200 J i są odporne na ściskanie z siłą co najmniej 15 kN. Norma PN-EN ISO 20345 precyzuje szczegółowe wymagania dotyczące takiego rodzaju obuwia.
Buty ochronne także posiadają podnoski, ale wytrzymują one uderzenie z energią około 100 J. Obejmuje również ochronę przed ściskaniem z siłą co najmniej 10 kN. Norma PN-EN ISO 20346 reguluje wymagania dotyczące obuwia ochronnego.
Obuwie zawodowe nie posiada podnoska, spełnia pewne wymagania dotyczące ochrony. Przeznaczone jest głównie dla pracowników, którzy nie są narażeni na duże ryzyko urazów mechanicznych. Norma PN-EN ISO 20347 reguluje wymagania dotyczące obuwia zawodowego.
2. Rodzaj pracy
Praca na zewnątrz - buty, które są odporne na warunki atmosferyczne, wodoodporne i zapewniają odpowiednią izolację cieplną.
Praca wewnątrz budynku – należy zwrócić uwagę na właściwości antyelektrostatyczne butów oraz na ich wygodę i oddychalność.
Praca w specjalistycznej branży (budownictwo, przemysł chemiczny, rolnictwo) - buty o dodatkowych cechach np. ochrona przed substancjami chemicznymi, antypoślizgową podeszwą czy wkładką antyprzebiciową.
3. Materiał wykonania
Materiał wykonania butów roboczych ma znaczący wpływ na ich wytrzymałość, trwałość i komfort noszenia. Stosowane materiały to skóra, guma i materiały syntetyczne.
Skóra - wytrzymałość i elastyczność. Dobra jakość skóry zapewnia trwałość butów i ochronę przed różnymi czynnikami zewnętrznymi, może być mniej elastyczna i mniej oddychająca niż inne materiały.
Guma - elastyczny materiał. Zapewnia dobrą przyczepność i odporność na ścieranie, buty są wodoodporne i łatwe do czyszczenia. Guma może być mniej wygodna i oddychająca niż skóra.
Materiały syntetyczne – nylon, poliester są coraz bardziej popularne w produkcji butów roboczych. Lżejsze, bardziej elastyczne i oddychające niż tradycyjne materiały, co przekłada się na wygodę noszenia. Materiały syntetyczne mogą być mniej trwałe i odporne na ścieranie.
4. Rozmiar i dopasowanie
Rozmiar i dopasowanie butów są kluczowe dla zapewnienia komfortu i ochrony stóp.
Zasady wyboru rozmiaru butów :
- sprawdź rozmiar, który już zamawiałeś (jest odpowiedni dla danej marki)
- zmierz stopy (najlepiej wieczorem lub po południu, gdy są one najbardziej rozszerzone)
- zmierz stopę w rajstopach, skarpetkach lub boso. Zmierz obie stopy i wybierz większą z wartości, dodaj do wymiaru 0,5-1 cm luzu, aby zapewnić odpowiednie dopasowanie butów
WAŻNE!
Zwrócenie uwagi na różnice w rozmiarach między różnymi producentami. Zawsze sprawdzaj tabelę rozmiarów producenta i porównaj długość wkładki z długością swojej stopy.
5. Dodatkowe cechy
Oprócz podstawowych cech (podnoski czy ochrona przed ściskaniem) , warto zwrócić uwagę na dodatkowe cechy butów, które mogą zapewnić dodatkową ochronę i komfort.
Dodatkowe cechy (przykłady):
- Odporność na ścieranie i przecięcia
- Antypoślizgowa podeszwa
- Wkładka antyprzebiciowa
- Odporność na oleje i substancje chemiczne
- Oddychalność
6. Marka i jakość
Znane marki często oferują wysoką jakość wykonania i trwałość, co przekłada się na dłuższe użytkowanie butów. Produkty renomowanych marek są często testowane i spełniają normy bezpieczeństwa, co zapewnia jeszcze większe bezpieczeństwo podczas pracy.
Oznaczenia wg nowej Normy , którą mogą występować na obuwiu:
A - obuwie antyelektrostatyczne
AN - ochrona kostki
CI - izolacja spodu od zimna – częściowo przewodzące
CR - cholewka odporna na przecięcie
E - absorpcja energii w obszarze pięty
ESD - rezystancja elektryczna
FO - odporność podeszwy na oleje i węglowodory
HI - izolacja części dolnej (spodu) przed chłodem
HRO - odporność podeszwy na kontakt z gorącym podłożem
LG - przyczepność do drabiny (Ladder grip)
M - ochrona śródstopia (dot. tylko obuwia ochronnego)
P - odporność spodu na przebicie
PL - niemetalowa wkładka, ostrze testowe ø 4,5 mm
PS - niemetalowa wkładka, ostrze testowe ø 3 mm
SC - odporność podnoska zewnętrznego na otarcia (Scuff cup)
SR - dodatkowa ochrona przed poślizgem
WR - odporność całego obuwia na wodę
WPA - wodoodporna i pochłaniająca wodę cholewka – zamiast WRU
WRU - odporność części wierzchniej na przepuszczalność i absorpcję wody
Tabele - Informacje dot. właściwości obuwia wg klasy na podstawie odpowiednich norm:
(X – wymagane, X dobrowolne)
Tabele - kliknij
Dodatkowe właściwości obuwia bezpiecznego wg normy PN-EN ISO 20345
1. Przyczepność do drabiny i odporność na ścieranie noska
Odporność na ścieranie materiału noska (SC) oraz przyczepność do drabiny (LG) to nowe, dodatkowe oznaczenia.
Na nadnoskach przeprowadza się test ścieralności Martindale’a.
Przyczepność do szczebli drabiny była uwzględniana wyłącznie w przypadku butów dla strażaków. Wejście w życie nowej normy umożliwia dobrowolne testowanie każdego rodzaju buta pod tym kątem. Podeszwa powinna mieć profil poprzeczny, którego wysokość wynosi co najmniej 1,5mm w okolicy kostki.
Oznaczenie symbolem LG zapewnia przyczepność podczas wchodzenia i schodzenia po drabinie.
2. Buty wodoodporne - Dodatkowe klasy ochrony (wodoszczelność)
Obuwie należące do klasy ochrony SB spełnia minimalne wymagania określone w normie EN ISO 20345. Natomiast buty spełniające dodatkowe wymagania klasyfikuje się zgodnie z jego właściwościami odpowiednio do klas ochrony od S1 do S7.
Aktualizacja normy wprowadziła dodatkowe (wodoszczelne) kategorie ochronne obuwia, tj. S6 (S2+WR) i S7 (S3+WR), które łączą w sobie cechy odpowiednie dla S2 i S3 z trwałą wodoodpornością. W odróżnieniu od pozostałych klas, ochronne buty robocze klasy S6 i S7 nie muszą być dodatkowo znakowane kodem WR, ponieważ właściwość ta jest już zawarta w normie.
3. Buty z wkładką antyprzebiciową
Po aktualizacji normy, zmianie ulega sposób oznaczania wkładki antyprzebiciowej. Nowe oznaczenia wskazują na materiał wykonania oraz stopień odporności na przebicie (podstawowy lub podwyższony).
Wkładki metalowe pozbawione są dodatkowych oznaczeń. Zaś niemetalowe (kompozytowe) oznaczone są literą S lub L w zależności od sposobu testowania i stopnia odporności na przebicie.
4. Obuwie antypoślizgowe
Zgodnie z nową normą obuwie musi posiadać podstawowe właściwości przeciwpoślizgowe na płytkach ceramicznych ze środkami czyszczącymi i nie jest to oznaczane jak wcześniej symbolem SRA. Certyfikaty SRA, SRB i SRC nie będą już stosowane. Buty robocze oznaczane są symbolem SR (najwyższy stopień antypoślizgowości jeśli pozytywnie przejdą (dobrowolne, dodatkowe) zmodyfikowane testy antypoślizgowości na płytkach ceramicznych z gliceryną.
5. Przenikanie i absorpcja wody
Oznaczenie hydrofobowej cholewki WRU oznaczało, że tylko sama cholewka (bez szwów) posiadała własności wodoodporne, a nie but jako całość. Po aktualizacji normy, WRU zostaje zastąpione symbolem WPA.
Obecnie symbol WR w obuwiu ochronnym zapewnia trwałą wodoszczelność (w przypadku kategorii S6 i S7 norma posiada własności wodoodporne). Buty oznaczone WR są w całości wodoszczelne.
6. Buty robocze odporne na paliwa
Odporność podeszwy na olej i benzynę (węglowodory) była zawarta w normie i wymagana na poziomie ochrony S1-S5 (obuwie bez otwartej pięty). Obecnie, obowiązek ten został zniesiony i stał się dobrowolny. W środowisku w którym obecne są węglowodory, należy używać obuwia oznaczonego symbolem FO.
